در راستای تحقق برنامه عملیاتی پایگاه کیفیت بخشی ،فراخوان طراحی طرح درس پویا منطبق بر ریاضی پایه هشتم فصل 2 مطابق ضمیمه ارائه میگردد. لذا شایسته است هکاران سرگروه ضمن اطلاع رسانی به دبیران محترم آثار برگزیده را تا اول اسفند ماه به گروه استان ارسال نمایند. جهت دریافت ضمیمه کلیک کنید
برنامه عملیاتی گروه ریاضی استان سال تحصیلی 97-96
باتوجه به برنامه های ارائه شده توسطه پایگاه کیفیت بخشی درس ریاضی برنامه عملیاتی اصلاح شده گروه ریاضی جهت اجرا ارائه میگردد
درس پژوهی
کتاب نهم جدید96-95
کتاب نهم اصلاح شده 95-96جهت دانلود اینجا کلیک کنید
با توجه به تغییرات کتاب ریاضی نهم در سال تحصیلی جاری (96-95) و توزیع کتاب سال گذشته در سطح استان از همکاران عزیز درخواست می شود به تغییراتی که در فایل ضمیمه ارسال شده توجه بفرمایید.اینجا کلیک کنید
جدول تقسیم فراخوانهای گروه جهت برنامه ریزی بیشتر خدمت همکاران محترم ارائه می گردد
برنامه عملیاتی
طراحی آموزشی
به کارگیری حیطه های شناختی بلوم در طراحی آزمون های ریاضی (ویرایش دوم)
جئو جبرا
فایل های جئوجبرا
با سلام
در راستای برنامه عملیاتی ، فایل های جئوجبرا که توسط دبیرخانه ریاضی صراحی و ساخته شده است .ارائه می گردد برای دریاقت به ادامه مطلب مراجعه نماید
باتشکر
برنامه عملیاتی
برنامه ی عملیاتی پایگاه کیفیت بخشی درس ریاضی
با عرض سلام و خسته نباشید احتراما برنامه ی عملیاتی سال تحصیلی 95-96 را همراه با ضمیمه ها خدمتتان تقدیم می کنیم. لطفا برای دریافت اینجا کلیک کنید
با تشکر
بودجه بندی سال تحصیلی 95-94
ریاضیات امروزی:
دید کلی
آغاز دوره امروزی ، در پیشرفت ریاضیات ، بوسیله دگرگونیهای عمیقی که در هم رشتههای اساسی آن: جبر ، هندسه و آنالیز پدید آمد، مشخص میشود. این دگرگونی در هندسه با روشنی بیشتری به چشم میخورد. در سال 1826 ، لباچوسکی و کم و بیش همزمان با او یانوش بایای (این همان کسی است که فرانسویها او را ژان بولیه مینامند. مترجم.) ریاضیدان مجارستانی ، هندسه تازه نااقلیدسی را به وجود آوردند و تکامل دادند. ریاضیدانها خیلی زود اندیشه لباچوسکی را نفهمیدند. این اندیشه خیلی جسورانه و غیرقابل انتظار بود. ولی بویژه ، از همین زمان بود که پیشرفت تازه هندسه آغاز و مفهوم آن معرفی شد و موضوع و زمینه کاربرد آن به سرعت گسترش یافت. اساسیترین گامی که بعد از لباچوسکی در این جهت برداشته شد، در سال 1845 و بوسیله ریاضیدان مشهور آلمانمی ریمان بود. ریمان اندیشه نامحدود بودن تعداد "فضاهایی" را که میتواند مورد بررسی هندسه قرار گیرد، منظم ، و به امکان حقیقی بودن مفهوم آنها ، اشاره کرد.
ویژگیهای پیشرفت تازه هندسه
نخست
اگرهندسه پیش از آن تنها شکلهای فضایی و رابطههای جهان مادی را (تنها به همان اندازه که در چارچوب هندسه اقلیدسی بازتاب میشد) بررسی میکرد، اکنون موضوع بررسی آن ، گونههای دیگر شکلها و رابطههای دنیای واقع است. رابطههایی که تنها شباهتی با رابطههای فضایی دارد و به همین علت هم میتوان برای بررسی آنها از روش هندسی استفاده کرد. به این ترتیب ، اصطلاح "فضا" در ریاضیات مفهوم تازه گستردهتر و در عین حال خاصتری پیدا کرد. در عین حال ، خود روشهای هندسی هم به مراتب غنیتر و همه جانبهتر شد. این روشها ، به نوبه خود وسیله کاملتری برای شناخت فضای فیزیکی که ما را دربرگرفته است بدست میدهد، همان فضایی که هندسه مقدماتی از آن منتزع شده بود.
دوم
حتی در هندسه اقلیدسی هم دگرگونیهای مهمی پیدا شد که امکان بررسی ویژگیهای شکلهای کاملا پیچیده را (تا بررسی مجموعه دلخواه نقطهها) ، بوجود آورد. همچنین برای بررسی ویژگیهای شکلها ، روش تازهای پیدا شد: ویژگیهای جداگانه را منتزع میکنند و جدا از سایر ویژگیها مورد بررسی قرار میدهند، و نیز این انتزاع در داخل هندسه هم رشتههای خاصی بوجود میآورد که خودشان "هندسههای" مستقلی را تشکیل میدهند. پیشرفت هندسه در تمام این جهتها ادامه دارد و موضوع آن بررسی "فضاهای" تازه و تازهتر و "هندسههای" مربوط به آنهاست: فضای لباچوسکی ، فضای تصویری ، فضای اقلیدسی و نااقلیدسی با بعدهای مختلف و برای نمونه فضای چهاربعدی ، فضای ریمانی ، فضای فینسلروفی ، فضاهای توپولوژی و غیره. این نظریهها کاربرد فراوان هم در ریاضیات (علاوه بر هندسه) و هم در فیزیک و مکانیک پیدا کردند، و نیز کاربردی جدی در نظریه نسبیت ، یعنی نظریه فیزیک امروزی درباره فضا ، زمان و جاذبه پیدا کردهاند.
جبر امروزی
در جبر هم ، دگرگونی کیفی به وجود آمد: در نیمه اول سده نوزدهم ، نظریههای تازهای طرح و منجر به تغییر جبر و گسترش موضوع و میدان کاربرد آن شد. جبر در پایه نخستین خود عبارت بود از دانش عملهای حساب درباره عددها ، ولی بصورت کلی و جدا از عددهای مشخص و مفروض. جبر امروزی ، این پایه را نگه داشته و آن را بیاندازه گسترش داده است. در جبر امروزی ، "کمیتها" را با طبیعتی که خیلی کلیتر از طبیعت عددها است، بررسی میکنند. همچنین عملهایی که روی این "کمیتها" انجام میشود، کم و بیش شبیه به ویژگیهای ظاهری عملهای معمولی حساب یعنی جمع ، تفریق ، ضرب و تقسیم است. سادهترین نمونه این کمیتها ، کمیتهای برداری است. اما تعمیمی که در جبر امروزی صورت گرفته تا آنجا پیش رفته است که خود اصطلاح "کمیت" هم مفهوم خود را از دست داده است و بطور کلی درباره "چیزها" صحبت میشود و عملهایی هم شبیه به عملهای جبر معمولی ، روی آنها انجام میگیرد. در نیمه اول سده نوزدهم و در نتیجه بررسیهای یک عده از ریاضیدانها مطرح شد که از میان آنها بویژه باید از گالوا ، ریاضیدان فرانسوی (1811-1832) ، نام برد. مفهومهای جبر امروزی و روشها و نتیجههای آن در آنالیز ، هندسه ، فیزیک ، بلورشناسی و غیره ، کاربرد اساسی پیدا کرده است، بویژه ا.س.فدورف دانش تقارن بلورها را با تکیه بر ارتباط هندسه و یکی از نظریههای تازه جبر به نام نظریه گروهها بوجود آورد و تکامل داد.
آنالیز امروزی
آنالیز هم با تمام رشتههایش دگرگون شد. نخست همان طور که گفته شد اساس آنالیز دقیقتر شد و بویژه مفهومهای اساسی آن: تابع ، حد ، انتگرال ، و سرانجام مفهوم کمیت متغیر به شکل دقیق و عمیقی تعریف شد. دقیق کردن اصلهای آنالیز از کارهای بولتسانو ریاضیدان چک (1781-1848) و کوشی ریاضیدان فرانسوی (1789-1857) و عده دیگری از ریاضیدانها سرچشمه میگیرد. این دقیق کردن، مربوط به همان دورهای است که پیشرفت تازه جبر و هندسه هم در آن انجام گرفت و در سالهای 80 سده نوزدهم بوسیله ریاضیدانهای آلمانی وایرشتراس ، "کیند و کانتور" اندازهای به پایان رسید. دقیق کردن مفهومهای تابع و متغیر ، همراه با نظریه مجموعهها ، زمینه را برای پیشرفت بعدی آنالیز فراهم کرد: راه بررسی تابعهای کلیتر هموار شد و دستگاه آنالیز ، یعنی حساب دیفرانسیل و انتگرال هم ، در همین جهت تعمیم پیدا کرد. به این ترتیب ، در آستانه سده ما ، فصل تازهای به نام نظریه تابعهای با متغیر حقیقی در آنالیز بوجود آمد. پیشرفت این نظریه ، بیش از همه مدیون ریاضیدانهای فرانسه بورل ، له بگ و دیگران و پس از آن بویژه مدیون ن.ن.لوزینا (1883-1950) و مکتب او میباشد. فصلهای تازه آنالیز را در مجموع "آنالیز امروزی" و فصلهای پیشین را "آنالیز کلاسیک" نام گذاشتهاند.
نظریههای تازه آنالیز
در آنالیز نظریههای تازه دیگری هم بوجود آمد: برای نمونه ، نظریه تقریب تابعها ، که خود رشته ویژهای است و مسالههای مربوط به مهمترین نمایش تقریبی تابعهای عمومی را بوسیله تابعهای مختلف "ساده" و در مرحله نخست بوسیله چند جملهایها ، یعنی تابعهایی بصورت:
بررسی میکند. این نظریه بعدها پیشرفت کرد و به نظریه ترکیبی تابعها تبدیل شد و این پیشرفت هم بیش از همه مدیون کارهای ریاضیدانهای شوروی و بویژه س.ن.برنشتین (متولد 1880) میباشد.
ویژگیهای ریاضیات امروزی
- بیش از هر چیز باید از گسترش بیاندازه موضوع ریاضیات و گسترش میدان کاربرد آن نام برد. یک چنین گسترش موضوع و میدان کاربرد ، به معنای آن است که ریاضیات بطور کمی و کیفی بسیار رشد کرده و نظریهها و روشهای نیرومند تازهای بوجود آورده است که اجازه میدهد مسالههایی را که ناگشودنی بنظر میرسید، حل کنیم. گسترش موضوع ریاضیات ، پیش از همه ، از اینجا مشخص میشود که ریاضیات امروزی دانسته و با شعور کامل ، بررسی گونههای ممکن رابطههای کمی و شکلهای فضایی را در مقابل خود قرار داده است.
- ویژگی دیگر ریاضیات امروزی این است که مفهومهای تازه عام و کلی ، که در سطح بالاتری از انتزاع قرار دارد، بوجود میآورد و بویژه ، همین خصلت آن است که یکپارچگی و یگانگی ریاضیات را ، با وجود رشتههای گوناگونی که دارد، حفظ میکند.
- یکی از خطهای مشخص کننده ریاضیات امروزی عبارت است از تجزیه و تحلیل عمیقتر بنیانهای آن ، تجزیه و تحلیل مفهوم ساختمان نظریههای جداگانه آن و تجزیه و تحلیل خود روشهای اثبات نتیجهگیریهای ریاضیات ، بدون یک چنین تجزیه و تحلیلی ، خود نظریهها و اصلهای تعمیمدهنده ریاضیات ، نمیتوانست تکمیل شود و به پیشرفت خود ادامه دهد.
- ویژگی اساسی و تعیین کننده ریاضیات امروزی را باید در این دانست که موضوع آن تنها رابطههای کمی داده شده نیست، بلکه هرگونه رابطههای کمی و شکلهای ممکنه هم مورد بحث آن است. در هندسه ، تنها صحبت بر سر رابطهها و شکلهای فضایی ، بلکه بر سر هرگونه رابطهها و شکلهای ممکنی که تنها شبیه رابطهها و شکلهای فضایی هستند، نیز میباشد. در جبر گفتگو بر سر دستگاههای مختلف چیزهای مجرد ، و قانونهایی که میتوان روی آنها اعمال کرد، میباشد. در آنالیز ، نه تنها کمیت ، بلکه خود تابع هم به عنوان متغیر بررسی میشود.
نتیجه
بنابراین ، بطور خلاصه میتوان گفت که اگر ریاضیات مقدماتی ، ریاضیات کمیتهای ثابت و ریاضیات دوره بعد از آن ریاضیات کمیتهای متغیر است، ریاضیات امروزی ، ریاضیات گونههای متفاوت رابطههای کمی متغیر و گونههای متفاوت ارتباط بین کمیتها است.
واژگان جبر:
|
|
|
تصویر
|
معادل فارسی
|
تعریف
|
واژه لاتین
|
| عمل دوتایی | یک عمل دو تایی روی مجموعه ی ناتهی G عبارت است تابعی چون f از G.G به G به طوری که در آن G.G به شکل { a,b):a,b belongs to G)} تعریف شده باشد. |
Twice Action
|
|
| بسته | مجموعه ی ناتهی G تحت عمل * بسته است هرگاه به ازای هرb,a متعلق به a*b ، G نیزعضوی از G باشد. |
Close
|
|
| شرکت پذیر | (*,G) شرکت پذیر است هرگاه به ازای هر سه عنصر c,b,a متعلق به G، رابطه ی (a*b)*c=a*(b*c) برقرار باشد. |
Associative
|
|
| نیم گروه | مجموعه ی (*,G) یک نیم گروه است هرگاه تحت * بسته و شرکت پذیر باشد. |
Semi Group
|
|
| جا به جایی | مجموعه ی (*,G) واجد خاصیت جابه جایی است هرگاه برای هر b,a متعلق به G شرط a*b=b*a برقرار باشد. |
Commutative
|
|
| عضو خنثی | اگر (*,G) تعریف شده باشد،درصورتی که عنصری مانند e در G یافت شود به طوری که به ازای هر a متعلق به G داشته باشیم: a*e=e*a=a، آنگاه e را عضو خنثی G می نامند. |
Identify Element
|
|
| عنصر وارون | اگر (*,G) تعریف شده باشد و e عضو خنثی G تحت * باشد،برای هر a در G، عنصر 'a را که خود نیز به G تعلق دارد،وارون a نامند هرگاه:a*a'=a'*a=e |
Inverse Element
|
|
| گروه | اگر G یک مجموعه ی ناتهی باشد، دراینصورت (*,G) گروه است هرگاه G تحت * بسته، شرکت پذی، دارای عضو خنثی و همچنین هر عضو G دارای وارون باشد. |
Group
|
|
| گروه جا به جایی | گروهی که در آن قانون جا به جایی برقرار باشد گروه جا به جایی ( آبلی) نام دارد. |
Abelian Group
|
|
| زیر گروه | هر زیر مجموعه ی ناتهی از اعضای گروه که با عمل گروه خود یک گروه باشد، زیرگروه نام دارد. |
Subgroup
|
|
| مرکز گروه | مجموعه ی {C(G)={c belongs to G: g*c=c*g ; for all g belongs to G را که گاهی با (Z(G نیز نمایش داده می شود، مرکز گروه نام دارد. |
Center of Group
|
|
| گروه دوری | گروه G دوری است هرگاه توسط یک عنصر خودش تولید شود. |
Cyclic Group
|
|
| مولد گروه | اگر عنصر x متعلق به گروه دوری G بتواند آن را پدید آورد، آنگاه x را مولد G می خوانند. |
Generator of Group
|
|
| مرتبه ی گروه | تعداد اعضای هر گروه را مرتبه ی آن گروه می نامند. |
Order of Group
|
|
| مرتبه ی عضو | مرتبه ی عضو a متعلق به گروه G ،کوچکترین عدد طبیعی است که اگر a به توان آن رسد، با عنصر خنثی گروه برابر باشد. |
Order of Element
|
|
| تابع | اگر دو مجموعه ی A و B که عناصرشان اشیاء دلخواهی هستند، به طوری مفروض باشند که به هرعنصر x از A، عنصری از B که آن را با (f(x نشان می دهند، مربوط شده باشد، آنگاه f را یک تابع از A به B گویند. |
Function
|
|
| برد | در تعریف تابع، (f(x ها را مقادیر f و مجموعه ی تمام مقادیر f را برد f می خوانند. |
Range
|
|
| دامنه | در تعریف تابع، مجموعه ی A را دامنه تابع f می نامند. |
Domain
|
|
| تابع معکوس | در تعریف تابع، هرگاه مجموعه E زیر مجموعه ای از B باشد، تابع معکوس E، مجموعه ی تمام xهایی در A است که مقادیرشان در E باشد. |
Inverse Function
|
|
| تابع یک به یک | در تعریف تابع، هرگاه به ازای هر عنصر دلخواه y در B، تابع معکوس f حداکثر شامل یک عنصر از A باشد، آنگاه f یک نگاشت 1-1 از A به توی B نام دارد. |
Injective Functoin (one-to-one)
|
|
| تابع پوشا | در تعریف تابع، اگر f(A)=B آنگاه f را یک تابع پوشا گویند. |
Surjective Function
|
|
| همریختی | اگر G و 'G دو گروه باشند، آنگاه نگاشت f از G به 'Gیک همریختی است اگر به ازای هر a و b متعلق G به داشته باشیم: f(ab)=f(a).f(b) |
Homomorphism
|
|
| تکریختی | همریختی f را تکریختی نامیم اگر f یک به یک باشد. |
Monomorphism
|
|
| برو ریختی | همریختی f را برو ریختی نامیم اگر f پوشا باشد. |
Epimorphism
|
|
| یکریختی | هر تکریختی که برو باشد یکریختی نام دارد. |
Isomorphism
|
|
| خودریختی | هر یکریختی از G به خود G یک خودریختی نامیده می شود. |
Automorphism
|
|
| زیرگروه نرمال | زیر گروه N از گروه G نرمال است هرگاه برای هر عنصر a متعلق به G خاصیت aN=Na برقرار باشد. |
Normal Subgroup
|
|
| گروه خارج قسمتی | اگر N در G نرمال باشد، آنگاه می توان G/N را تعریف کرد. G/N که یک گروه خارج قسمتی نامیده می شود زیر گروهی از G است. |
Quotient Group
|
|
| ضرب مستقیم گروه ها | اگر (*,G) و (G,o) دو گروه باشند،مجموعه ی {G.H={(g,h): g belongs to G & h belongs to H حاصل ضرب مستقیم آن ها نامیده می شود. |
Direct Products of Group
|
|
| گروه جایگشتی | اگر Sn را مجموعه ی تمام توابع یک به یک و پوشا از {n,...,2,1} به {n,...,2,1} در نظر بگیریم، آنگاه مجموعه ی Sn همراه با عمل ترکیب توابع یک گروه جایگشتی نامیده می شود. |
Permutation Group
|
|
| حلقه | (R,*,o) را یک حلقه گوییم هرگاه (*,R) گروهی جا به جایی و (R,o) نیم گروه باشد و همچنین به ازای هرc,b,a متعلق به R دو خاصیت (ao(b*c)=(aob)*(aoc و(b*c)oa=(boa)*(coa) برقرار باشد. |
Ring
|
|
| حلقه جا به جایی | اگر R نسبت به عمل دوم جا به جایی باشد، آن را حلقه ی جا به جایی نامند. |
Commutative Ring
|
|
| حلقه ی تقسیم | اگر در حلقه ی یکدار R همه ی عناصر(به جز عنصر صفر) وارون پذیر باشند، آنگاه R حلقه ی تقسیم نامیده می شود. |
Devise Ring
|
|
| میدان | حلقه ی تقسیم جا به جایی را میدان گویند. |
Field
|
|
| زیر حلقه | زیر مجموعه ی نا تهی S از حلقه ی R یک زیر حلقه است هرگاه با همان اعمال R تشکیل حلقه دهد. |
Subring
|
|
| ایده آل | زیر مجموعه ی نا تهی I از حلقه ی R یک ایده آل است هرگاه به ازای هر b,a متعلق به I و هر r متعلق به R : الف) a+b متعلق به I باشد.ب) a- متعلق به I باشد.ج) r.a متعلق به I باشد. |
Ideal
|
عدد شیطان:
تاریخچه
عدد اسرا آمیز 666 به « عدد شیطان » (The number of the beast) یا « نشان شیطان » (sign of the beast) معروف است. این عدد به کتب ضدمسیح (Antichrist) تعلق دارد و همچنین در کتاب مقدس مکاشف یوحنا (Revelation) در بخش 13 و شعر 18 با عنوان « کامل بودن » (to be exact) این عدد ذکر شده است که متن آن چنین است:
« در اینجا خرد هست. بگذار آنکه فهمی دارد عدد شیطان را بشمارد زیرا آن عدد مردی است و عدد او 666 است. »
البته منبع پیدایش این عدد به این عنوان کاملاً مشخص نمیباشد. در مورد این عدد فیلمها و داستانهای مختلفی ساخته شده اند که اغلب آنها از سری فیلمها و داستانهای ترسناک هستند، از جمله فیلم Pulp Fiction و یا داستان The Da Vinci Code(رمز داوینچی). در این داستان این حدس وجود دارد که هرم شیشه ای موجود در موزه لور(Louvre) پاریس، به شیطان اختصاص دارد و از 666 قطعه شیشه ساخته شده است. البته تحقیقات در این زمینه بدون هیچ ابهامی مشخص میکند که این هرم شیشهای از بیش از 670 قطعه شیشه تشکیل شده است.(اظهار رسمی موزه لور 673 قطعه است و شمارشهای انجام شده بعدی حاکی است که این تعداد 698 عدد است.) همچنین عدد 666 را میتوان به نوعی در اسامی نیز پیدا کردو. مثلاً مجموع کد اسکی (ASCII) کاراکترهای کلمه INDONESIA (اندونزی) برابر با 666 است.