کاربردهوشهای چندگانه در آموزش ریاضی
کاربردهوشهای چندگانه درآموزش ریاضی Multiple In telliycnecs (MI)
عصری که درآن زندگی می کنیم عصراطلاعات است لذا تحولات اجتماعی و اقتصادی شتاب بیشتری گرفته است . در نتیجه بر عرصه ی زندگی آموزشی جوامع تاثیر شگرفی نهاده است یکی از این تغییرات نظریه هوش های چند گانه های هاواردگاردنر می باشد که در کتاب چارچوب های ذهن اعلام کرد که هر فرد حداقل از هشت هوش برخوردار است وهوش را چنین عنوان کرد «هوش یک توانش روانیـ زیستی است که به منظور پردازش اطلاعات می توان آن را در یک محیط فرهنگی برای حل مسله یا خلق محصولاتی که در یک فرهنگ ارزشمندند به کار گرفت» او هوشها را به این صورت معرفی نمود.
هوش زبانی/ کلامی - مهارت بکارگیری زبان به صورت گفتاری و نوشتاری را دارند.
هوش منطقی/ ریاضی - مهارت تحلیل مسائل ، انجام دادن عملیات ریاضی و تفسیر مقالات را دارند.
هوش موسیقایی– افرادی که این هوش را دارند ، از موسیقی لذت می برند و زیر و بمی صدا را به خوبی درک می کنند.
خوش بدنی/ جنبشی– این افراد از بدنشان به گونه متفاوت و به صورتی ماهرانه استفاده می کنند
هوش بصری/ فضایی– این افراد توانایی تشخیص وکنترل کردن الگوی فضایی گسترده را دارند.
هوش میان فردی– فرد می تواند به صورتی موثر با دیگران کار کند و با آنها ارتباط برقرار کند.
هوش درون فردی– با به کارگیری این هوش فرد می تواند به طرزی موثر با خویشتن ارتباط برقرار کند زندگی شخصی خود را کنترل کند .
هوش طبیعت گرا– این افراد در تشخیص و طبقه بندی گونه های متعددگیاهان و جانوران محیط اطرافشان مهارت دارند.
معلمان با اسفاده از نظریه هوش چند گانه به نقاط قوت دانش آموزان پی می برند فعالیت های کلاسی را سامان می بخشند تا حس کنجکاوی دانش آموزان را بر انگیزند در کلاس های MI معلم به طور مرتب روش تدریس خودرااز روش زبانی به بصری و از بصری به موسیقاتی و از موسیقاتی به ریاضی وهمین طور تا آخر تغییر می دهد و اغلب با روش های مختلفی به ترکیب این مقولات هوشی می پردازند.
در اینجا لازم است کاربرد این هوشها را در آموزش ریاضی مورد توجه قرار دهیم لازم به ذکر است نمونه های که در ذیل معرفی شده می تواند در کلاسها دیگر با محتوای مختلف ارائه دهیم .
استفاده از هوش زبانی برای آموزش ریاضی:
برای آموزش ضرب می توانید داستان چند برادر و خواهر را برای آنان تعریف کنید که داری قدرتی جادویی هستند به این ترتیب که هر چیز را لمس می کنند دو برابر می شود .
استفاده از هوش موسیقاتی:
برای توضیح مفهوم دایره به طور موسیقاتی ، می توان با صدای خاص شروع به زمزمه کرد وبه تدریج تنی صدا را پایین آورد که دلالت بر شیب اندک دایره می کند و سپس تن صدا را به حالت اول خود بر گرداند .
استفاده از هوش بصری:
تجسم، دانش آموز چشمان خود را بندد و تمام مطالبی را که مطالعه کرده است در ذهن خود تجسم می کند مانند فرمولهای ریاضی و یا استفاده از رنگ برای تاکید مسئله یا نکات مهم مسئله .
استفاده از هوش حرکتی / جنبشی:
دانش آموزان می توانند نحوه حل یک مسئله ریاضی را در سه مرحله و طی سه اجرا به نمایش در آورند و یا از طریق حرکات بدنی عرضه و تقاضا – تفریق (اعداد ) نیز استفاده کنند.
استاده از هوش درون فردی: با استفاده از بازی جاده و رسیدن به هدف « جاده ای پیچ در پیچ با کاغذ و با تکه های پلاستیکی و مکعب های رنگی تهیه کرد و موضوعات قابل ارائه می تواند حقایق ریاضی باشد مثلا ( ) در گوشه ای از جاده پیچ در پیچ روی کارت ، تخته یا مقوا نوشته شود و پاسخ ها نیز به روش های مختلف ارائه شود .
استفاده از هوش میان فردی:
مثلا ثبت تعداد ضربان قلب ، درجه حرارت بدن – تعداد تنفس های در یک دقیقه و شیوه هایی که در زندگی روزمره انجام می دهند و با ریاضیات توام باشد .
استفاده از هوش طبیعت گرا :
در بیرون از کلاس درس و پیاده روی برای محاسبه درس ریاضی و مسائل ابتدایی استفاده کرد مثلا هزینه کاشت درختان در محوطه را محاسبه کنند.
نتیجه گیری
با توجه به این که امروزه اطلاعات در همه صور خود رو به گسترش و تغییر و تحول است معلمان باید در طراحی درس خود سعی کنند از آخرین دستاوردها و نظریه های علمی بهره جویند و آموزش را با توجه به نظریه های علمی در باب هوش و یادگیری ارائه دهند . این مقاله تنها چارچوبی برای استفاده معلمان در اختیار آنها قرار می دهند پس بهتر است هنگام طراحی درس به استاندارها و هوش های چند گانه توجه لازم را بکنند تا تدریس با کیفیت بهتری انجام پذیرد. در زیر نمونه ای از طراحی درس ریاضی برای مقطع پیش دبستانی ارائه می شود تا آشنایی باشد برای معلمان ارجمند .
سطح: پیش دبستانی
موضوع: اشکال
هدف: آموزش تشخیص اشکال دایره ای به دانش آموزان
دانش آموزان، انواع مختلف اشکال دایره را به شیوه های زیر تجربه می کنند. (مقوله هوشی مورد تاکید داخل پرانتز نوشته شده است).
از دانش آموز خواسته می شود تا:
با گرفتن دست های یکدیگر، حلقه ای تشکیل دهند (میان فردی – حرکتی /جسمانی)
با استفاده از بدن حلقه ای تشکیل دهند ( درون فردی – حرکتی / جسمانی )
اشکال دایره ای شکل را در کلاس بیابند (بصری / مکانی )
با کمک پروژه هنری (نقاشی ) اشکالی دایره مانند ایجاد کنند ( بصری /مکانی -/ حرکتی /جسمانی)
آواز« چشم ، چشم دو ابرو ، دماغ و دهان یک گردوی » و سایر آوازهای مربوط به دایره را بخوانند (موسیقاتی)
داستانی در مورد دایره بسازند مثلا « سرگذشت چرخ ماشین » (زبانی )
دایره های مختلف را از نظر اندازه مقایسه نمایند . (مکانی /بصری – منطقی / ریاضی)
اشکال دایره ای شکل را در طبیعت بیابند (طبیعت گرا)
مهدی حمیدی کیا دبیر ریاضی ناحیه 2کرمانشاه و دانشجوی کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی